Göktuğ Gedik

Apple’ın açıklayacağı cihazın adı iSlate mi olacak iPad mi yoksa başka bir şey mi bilemiyorum. Ama adı ne olursa olsun, amacının çok çok önemli ve kritik olduğu aşikar…

Apple’ın belli başlı ürünlerinin odaklarına bir bakalım:
iMac ile masaüstü bilgisayarlar
MacBook ile taşınabilir bilgisayarlar
iPod ile taşınabilir müzik
iPhone ile mobil telefon ve internet cihazı
iSlate / iPad (?) – ???

Bu yeni cihazla Apple neyi hedefliyor olabilir? Bir kısım dedikodulara göre yeni cihaz bir E-Reader olacak. Apple şimdiden büyük yayınevleri, dergiler ve dev medya şirketleri ile anlaşmış bile. Yani bir bakıma 2003 yılındaki iTunes Store mantığında yayınları toplayıp daha uygun fiyatlara sunacak…

Bazı dedikodular ise cihazın daha ufak, ince ve daha taşınabilir bir MacBook olacağına yönelik. Yani MacBook Air gibi ince, ama netbook’lar kadar da ufak. Böyle bir cihazın da klasik Mac özellikleri taşıyacağını söylüyorlar.

Açıkçası cihazın tam olarak neye benzeyeceğini ve tam olarak ne işe yarayacağını kimsenin %100 bildiğine inanmıyorum. Tipini az çok tahmin edebiliyoruz, çünkü iPhone ve arkasından gelen cihazlar ile ufkumuz açıldı, artık daha iyisinin yapılabileceğine inanıyoruz. Ancak iş, bu cihazın amacına geldiğinde biraz durmak ve geçmişe göz atmak gerektiğine inanıyorum.

Tablet formunda cihazların son dönemlerde dedikodusunun çıkması bu cihazların yeni düşünüldüğünü ve planlandığını akla getirmemeli. Aksine, AppleInsider’da oldukça detaylı ele alınan bu yazıda da söylendiği gibi Tablet formundaki cihazların kökleri 70‘lere kadar gidiyor. Masaüstü bilgisayarlar çıktıkları günden itibaren Alan Kay gibi parlak mühendisler bunların taşınabilir versiyonları üzerinde kafa patlatıyorlar. Öyle ki, pek çok firma, pek çok cihaz ve yazılım ile seneler boyunca yeni ürünler çıkarttılar. 80‘lerdeki şu anda kullandığımız notebook tarzı modelin PC pazarında yaygınlaşması ve baskın olması ile tablet formu bir süreliğine ikinci plana düşse de aslında köklü firmaların odağından hiç çıkmadı.

Apple, Microsoft, Casio, GRiD, Palm ve daha bir çok firma çeşitli tablet formundaki ürünlerle piyasaya girmeyi denediler. Ancak hiçbirisi bu patayı yeterince büyütemedi ve başarılı olamadılar. Ancak yıllar süren bu Ar-Ge çalışmalarını çöpe atmak yerine, pek çok firma buradaki know-how’ını farklı bir alana, oldukça hızlı büyüyen ve nispeten daha ucuz ürünlerin olduğu bir pazara yönlendirdi: Mobil dünya ve cep telefonları…

Özellikle 2000‘ler ile fiyatların düşmesi ve yaygınlığın artması ile ciddi büyüme rakamlarına ulaşan mobil sektör oldukça cazip bir ortamdı. Nokia gibi farklı firmaların da katıldığı bu dünyada cep telefonları sadece konuşmak için değil, iletişimin her yolunu kullanmak ve aynı zamanda da müzik dinlemek için kullanılmaya başlanmıştı. Öyle ki, ilk başlarda cep telefonu, tablet’ler (PDA vb…), mp3 player gibi cihazlar ayrı ayrı taşınır ve kullanılırken, zamanla hepsi birleşmeye (convergence!! :) ) başladı.

2001 yılında iPod’u, 2003’te iTunes’u hayata geçiren Apple ise hem müzik sektöründe müthiş bir değişim yarattı, hem de iPod ile bilgisayarlar arasında gerçek ve doğru düzgün çalışan bir senkronizasyon sistemi kurmuş oldu. Yıllar içerisinde iPod, iTunes ve senkronizasyon işini oldukça geliştiren, aynı zamanda da bir donanım üreticisi olarak tüm dağıtım kanallarını, pazarlama ve satış kanallarını ve iletişimini tüm firmalardan çok daha iyi seviyeye getiren Apple, 2007 yılında ise tüm deneyimini iPhone’a aktararak müthiş bir devrimi başlatmış oldu.

iPhone bir tablet formunda cihaz mıydı? Bir bakıma evet diyebiliriz sanırım. Ancak işin asıl can alıcı noktası, bu cihazın etrafında kurulu olan sistem. Milyonlarca iPod kullanıcısında Windows veya Mac farketmeksizin yüklü olan iTunes ile senkronize olan, iTunes üzerinden müzik, video gibi farklı medyalar satın alınabilen, Apple’ın satış kanallarına ek olarak ülke genelindeki bir operatör ile anlaşılarak her yerden her şekilde teşvik edilen iPhone… Üzerindeki iPhone OS ile tamamen Apple tarafından kontrol edilen ve planlı bir şekilde hem iyileştirilen, hem de zenginleştirilen bir yazılım. Yeni sürümleri ile yepyeni bir iş modeli kurarak etrafında binlerce yazılımcıyı toparlayan, 100.000‘den fazla uygulama ile mobil dünyada eşi benzeri olmayan bir platformu inanılmaz kısa bir zamanda yaratan iPhone.

Steve Jobs Macworld 2007’de iPhone’u tanımlarken 3 cümle kurmuştu: Widescreen iPod with touch controls, revolutionary mobile phone ve breakthrough internet communications device. Lansmanda belki de kimsenin o gün tam olarak anlayamadığı, bu sebeple de en az alkışı alan o son cümle, “breakthrough internet communications device”, şu anda iPhone’un kalbini oluşturuyor.

Peki tüm bunları anlattıktan sonra gelelim yine en başa… Apple 27 Ocak’ta ne açıklayacak? Ben bu soruyu biraz farklı sormanın daha faydalı olacağını düşünüyorum: Apple bu cihaz ile ne yapacak? Neyi değiştirecek? Hangi endüstrinin üzerine gidecek?

Basılı medya? Magazin, gazete, kitap vb…?
Taşınabilir video izleme cihazları? iPod’un ekranının yetmediği, ufak geldiği videolar?
Sağlık sektörü?
Eğitim sektörü?
Başka…?

Bunların hepsi olası, hepsi mümkün…

Cihazın tipi, boyutu, işlemcisi, ekranı, bence bunların hepsi detay… Asıl soru, Apple’ın ne yapmaya çalıştığı…

Eğer ufak bir MacBook yapıyorsa, yeni bir UI gelebilir. MacOS kullanılabilir. Açık bir sistem olabilir ve cihaza istenen uygulamalar yüklenebilir. Ama büyük bir iPhone yapıyorsa, muhtemelen yine kapalı bir sistem olur ve iPhone OS çalışır. Birşeyler yüklemek için ise AppStore kullanılır.

Formspring’de bana sorulan bir soru vardı: iPhone’da bir şey değiştirmek istesen neyi değiştirirsin? diye… Orda verdiğim yanıtı bu konu özelinde biraz daha genişletmek istiyorum:

Benim ne düşündüğüm veya istediğim değil, Apple’ın ne planladığı önemli. Apple 80‘lerden beri bu konu üzerinde çalışıyor. Steve Jobs birden fazla kez tablet formundaki cihazın lansmanını iptal ediyor. Apple doğru zamanda, doğru cihazı, doğru kitleye vermek için ne gerekirse yapıyor. Eğer beni şaşırtamazsa, eğer doğru sektöre gidemezse, eğer doğru fiyatlama yapamazsa bu cihazın şansının olmayacağını en iyi Apple biliyor. Bu yüzden asıl merak ettiğim Apple’ın bu detaylı planları…

Ben Apple’ın yüksek ihtimalle basılı medya üzerine oynayacağına inananlardanım. Özellikle de iPhone’un bana bu konuda yetersiz gelmeye başlaması, tüm medyayı online takip etme alışkanlığım ve sabahları işe giderken iPhone’um ile geçirdiğim 45 dakika bende bu yönde bir tahmin uyandırıyor.

Bu arada unutmadan, web-i derya’da gördüğüm bir videoyu paylaşmadan geçemeyeceğim. Belki de Apple böyle bir şey yapar, ve sadece içeriği dijital’e taşımakla kalmaz, onu tamamen değiştirecek adımlar da atar, ne dersiniz? :)

Mag+ from Bonnier on Vimeo.

Kişisel bilgisayar, müzik, mobil sektörden sonra sizce Apple hangi sektöre giriyor ve burasının tozunu atmak istiyor?

İlgili yazılar:

1. Apple, Google, Microsoft… Kimler çifte gidiyor? Bu 3 büyük teknoloji devini yanyana yazıp ikisinin işbirliği yaparak diğerine karşı birleşeceğini söylesem hangi ikisini seçerdiniz? 2008 yılında, hatta...
2. iSlate: Apple’ın yeni oyuncağı mı? Birkaç aydır hızla ısınan Apple’ın “tablet” formundaki bir cihazı hakkında artık her gün yeni bir dedikodu çıkar hale geldi. 27...
3. Nexus One, iPhone’un boyuna göre bir rakip mi? Bir süredir Google’ın kendi telefonunu piyasaya süreceği dedikoduları alıp yürüyordu. Son birkaç haftada artık Ocak ayında Nexus One adlı bir...
4. Üniversitelerin dikkatine: Hani uygulamalarınız? AppStore’da dikkatimi çeken ve “neden olmasın?” sorusunu aklıma getiren birkaç uygulamadan birisi üniversiteler ile ilgili. Bildiğim kadarıyla Stanford Üniversitesi’nde verilen...

Goktug Gedik mobil, teknoloji Apple, iPhone, iPod, iSlate, tablet